Oracle Veritabanında Performans Sorunları Nasıl Tespit Edilir?
Oracle'da performans sorunları; DB Time, bekleme olayları, AWR ve ASH raporları ve en çok kaynak tüketen SQL ifadeleri incelenerek adım adım tespit edilir.

Oracle veritabanında performans sorunu, tahminle değil ölçümle tespit edilir. Doğru yöntem; veritabanının zamanını nerede harcadığını (DB Time) bulmak, en çok beklenen olayları ve en çok kaynak tüketen SQL ifadelerini belirlemek ve ardından kök nedene inmektir. Oracle bu iş için AWR, ADDM ve ASH gibi yerleşik araçlar sunar.
Performans Sorununun Belirtileri
- Ekranların ve raporların her zamankinden yavaş açılması,
- Toplu işlerin (batch) tanımlı zaman aralığına sığmaması,
- Sunucuda yüksek CPU ya da disk kullanımı,
- Belirli saatlerde oturumların kilitlenmesi ya da birbirini beklemesi.
Adım 1: DB Time ile Başlayın
DB Time, veritabanının kullanıcı isteklerine harcadığı toplam süredir ve CPU süresi ile bekleme süresinden oluşur. Sorunun CPU'dan mı yoksa beklemeden mi kaynaklandığını anlamak, doğru yöne bakmanın ilk adımıdır. DB Time'ın büyük kısmı beklemeyse bekleme olaylarına, CPU ise yoğun çalışan SQL ifadelerine odaklanılır.
Adım 2: AWR Raporunu İnceleyin
AWR (Automatic Workload Repository), veritabanı performans istatistiklerini düzenli aralıklarla anlık görüntü (snapshot) olarak saklar. Sorunlu zaman aralığını kapsayan iki anlık görüntü arasında alınan AWR raporunda şu bölümlere bakılır:
- Top Timed Events: Veritabanının en çok zaman harcadığı bekleme olayları.
- SQL ordered by Elapsed Time / CPU Time: En çok süre ve CPU tüketen SQL ifadeleri.
- Load Profile: Saniyedeki işlem, okuma ve yazma miktarları; normal bir dönemle karşılaştırıldığında farkı gösterir.
ADDM (Automatic Database Diagnostic Monitor), AWR verisini otomatik analiz ederek bulguları ve öneri listesini çıkarır; incelemeye başlamak için iyi bir özettir.
Adım 3: Bekleme Olaylarını Yorumlayın
Sık görülen bekleme olayları ve işaret ettikleri durumlar:
| Bekleme olayı | Genellikle neyi gösterir |
|---|---|
| db file sequential read | İndeks üzerinden tekil blok okumaları; verimsiz indeks kullanımı |
| db file scattered read | Tam tablo taramaları |
| log file sync | Sık commit ya da yavaş redo diski |
| enq: TX - row lock contention | Aynı satırları güncelleyen oturumların birbirini beklemesi |
Adım 4: Sorunlu SQL İfadesine Odaklanın
Performans sorunlarının çoğu birkaç SQL ifadesinden kaynaklanır. Bu ifadelerin çalıştırma planı (execution plan) incelenir; eksik ya da güncel olmayan istatistikler, yanlış indeks seçimi ve gereksiz tam tablo taramaları burada ortaya çıkar. Anlık sorunlar için ASH (Active Session History), o anda hangi oturumun neyi beklediğini saniye düzeyinde gösterir.
Adım 5: Değişikliği Ölçerek Doğrulayın
İstatistik güncelleme, indeks ekleme ya da SQL'i yeniden yazma gibi her düzeltmeden sonra aynı ölçüm tekrarlanır. Ölçülmeyen iyileştirme, başka bir yerde yeni sorun yaratabilir.
Lisans Notu
AWR, ADDM ve ASH, Oracle Enterprise Edition'da Diagnostics Pack lisansı gerektirir. Bu lisansa sahip olmayan kurumlar, ücretsiz Statspack aracıyla benzer bir rapor alabilir.
Ekibiniz İçin Sonraki Adım
Oracle 19c Performance Tuning eğitimi, AWR raporlarından bekleme olaylarına kadar bu yöntemi uygulamalı olarak ele alır. Sorunlu SQL ifadelerini iyileştirmek isteyen geliştiriciler için Oracle SQL Tuning eğitimi, veritabanı yönetiminin temelleri için Oracle DBA eğitimi aynı eğitim yolunda yer alır.
- Yayın tarihi
- Okuma süresi
- 5 dakika
- Kategori
- Teknoloji
Bu konuda eğitim mi arıyorsunuz?
Kurumunuzun ihtiyacına göre uyarlanmış program ve danışmanlık için görüşelim.
+90 850 241 95 58Diğer yazılar
TeknolojiActive Directory Nedir? Kurumlar İçin Temel Kavramlar
Active Directory, Windows ağlarında kullanıcıların, bilgisayarların ve kaynakların merkezi olarak yönetilmesini sağlayan Microsoft dizin hizmetidir. Domain, OU, GPO ve etki alanı denetleyicisi temel kavramlarıdır.
13 Kasım 20265 dk okuma
TeknolojiCheck Point Nedir? CCSA ile CCSE Arasındaki Fark
Check Point, kurumsal güvenlik duvarı ve tehdit önleme çözümleri geliştiren bir siber güvenlik firmasıdır. CCSA yönetici, CCSE ise uzman seviyesindeki Check Point sertifikasıdır.
13 Kasım 20264 dk okuma
TeknolojiOracle 19c ile 21c Arasındaki Farklar: Hangisi Seçilmeli?
Oracle Database 19c uzun süreli destek sürümüdür; 21c ise yeni özellikleri erken sunan kısa destekli bir yenilik sürümüdür. Kurumsal üretim ortamlarında genellikle 19c tercih edilir.
13 Kasım 20264 dk okuma


