APQP ve PPAP Nedir? Adım Adım Süreç

APQP (Advanced Product Quality Planning, Türkçesiyle İleri Ürün Kalite Planlaması), yeni bir ürünün ya da değişen bir ürünün müşteri şartlarını karşılayacak şekilde tasarlanıp üretime alınmasını sağlayan yapılandırılmış bir planlama sürecidir. PPAP (Production Part Approval Process, Üretim Parçası Onay Prosesi) ise bu sürecin sonunda tedarikçinin, seri üretim koşullarında şartlara uygun parça üretebildiğini belgeleyip müşteriden onay aldığı adımdır.

Kısacası APQP yolculuğun kendisi, PPAP ise varış noktasındaki onaydır. İki kavram otomotiv sektöründe AIAG el kitaplarıyla tanımlanmış, IATF 16949'un temel kalite araçları arasına girmiştir. Havacılık ve savunma sektöründe aynı yaklaşım AS9145 standardıyla uygulanır.

APQP'nin Amacı Nedir?

APQP'nin amacı, ürün ve proses geliştirme boyunca müşteri sesini kaybetmeden, riskleri erken görüp önlemektir. Sürecin sonunda hedeflenen; zamanında, şartlara uygun ve kararlı bir seri üretimdir. Bunun için farklı departmanların aynı plan üzerinde çalışması gerekir: tasarım, üretim, kalite, satın alma ve gerektiğinde tedarikçiler.

APQP'nin 5 Aşaması Nelerdir?

AIAG'nin APQP el kitabı süreci beş aşamada tanımlar:

1. Programın planlanması ve tanımlanması: Müşteri beklentileri, hedefler, ön malzeme listesi ve ön proses akışı belirlenir.
2. Ürün tasarımı ve geliştirme: Tasarım FMEA (DFMEA), tasarım doğrulama, prototip ve mühendislik çizimleri hazırlanır.
3. Proses tasarımı ve geliştirme: Proses akış şeması, proses FMEA (PFMEA), ön kontrol planı ve ambalaj standartları oluşturulur.
4. Ürün ve prosesin geçerli kılınması: Deneme üretimi yapılır; ölçüm sistemleri analizi (MSA), ön proses yeterlilik çalışmaları ve üretim kontrol planı tamamlanır. Bu aşama PPAP sunumuyla sonuçlanır.
5. Geri besleme, değerlendirme ve düzeltici faaliyet: Seri üretimde değişkenlik azaltılır, müşteri memnuniyeti ve teslimat performansı izlenir.

Aşamalar arasında kalite geçitleri bulunur. Bir aşamanın çıktıları tamamlanmadan bir sonrakine geçilmez; böylece sorunlar en ucuz düzeltilebilecekleri noktada yakalanır.

PPAP Nedir ve Ne Zaman Gerekir?

PPAP, müşteriye "bu parçayı seri üretim koşullarında, şartlara uygun ve tekrarlanabilir şekilde üretebiliyorum" demenin belgelenmiş yoludur. Genellikle şu durumlarda istenir:

• Yeni bir parça ya da ürünün ilk kez tedarik edilmesi,
• Tasarımda, malzemede ya da üretim prosesinde yapılan bir değişiklik,
• Üretim yerinin, tezgâhın ya da alt tedarikçinin değişmesi,
• Uzun süre üretimine ara verilmiş bir parçanın yeniden üretilmesi.

PPAP Dosyasında Hangi Belgeler Yer Alır?

AIAG PPAP el kitabı 18 unsur tanımlar. Bunların arasında en sık karşılaşılanlar şunlardır:

• Tasarım kayıtları ve mühendislik değişiklik belgeleri,
• Tasarım FMEA ve proses FMEA,
• Proses akış şeması ve kontrol planı,
• Ölçüm sistemleri analizi (MSA) çalışmaları,
• Boyutsal ölçüm sonuçları ve malzeme/performans test sonuçları,
• Başlangıç proses çalışmaları (proses yeterlilik indeksleri),
• Görünüş onayı (gerekiyorsa) ve numune parçalar,
• Parça Sunum Garantisi (PSW): Tedarikçinin sunumu özetleyip imzaladığı belge.

Müşteri hangi belgelerin sunulacağını sunum seviyesiyle belirler. Beş seviye vardır; müşteri aksini belirtmedikçe varsayılan seviye 3'tür ve PSW, numune parça ile destekleyici verilerin tamamının sunulmasını gerektirir.

APQP ve PPAP'te Sık Yapılan Hatalar

• APQP'yi proje sonunda doldurulan bir kontrol listesine dönüştürmek.
• FMEA ile kontrol planı arasındaki bağı kurmamak; PFMEA'da kritik çıkan karakteristiğin kontrol planında yer almaması.
• MSA yapılmadan proses yeterlilik verisi toplamak. Ölçüm sistemi güvenilir değilse yeterlilik sonucu da güvenilir olmaz.
• Değişikliklerde PPAP'i yenilememek ve müşteriyi bilgilendirmemek.

Kurumsal APQP ve PPAP Eğitimi

APQP ve PPAP'in başarısı, sürece katılan herkesin kendi rolünü ve belgeler arasındaki bağı bilmesine bağlıdır. Akadem Danışmanlık'ın APQP ve PPAP eğitimi otomotiv ve havacılık beklentilerini birlikte ele alır ve kurumunuzun ürün örnekleri üzerinden planlanır. Süreçteki risk analizi için FMEA eğitimi, proses yeterliliği ve üretim takibi için SPC eğitimi aynı eğitim yolunun tamamlayıcı adımlarıdır.